Khi anh tặng tôi quyển sách này, tôi cứ nghĩ đây là một tập truyện tình, mà tình cảm gì thu hút tôi được nữa khi tuổi đời của tôi gần đến ngưỡng “Cổ lai hy”. Ấy vậy mà khi đọc, tập bút ký lôi cuốn tôi từ đầu đến cuối giống như những quyển hồi ký của Nguyễn Hiến Lê, Đào Duy Anh…Tác giả Nguyễn Minh Hiệp khiêm tốn hơn, nhưng những câu chuyện mà anh kể lại là cuộc đời của một trí thức chế độ cũ. Anh tốt nghiệp Đại học Huế năm 1973, nên những câu chuyện của đại học này đều được anh kể lể tương đối tường tận vì anh học ở đó và sau này ra trường làm việc ở đó.
Là chuyên viên Thư viện Đại học Tổng hợp Huế, anh có điều kiện để biêt về hoạt động của ngành này, không phải ở Huế mà còn ở các trường đại học khác. Với một người yêu thích sách, ham học (được đi học là cái mặt sáng rực ) nên kiến thức của anh rất đa dạng và được sống dưới hai chế độ nên thấy được nhiều chiều. Chuyện anh đi Mỹ học, đi học ở nước ngoài cũng có nhiều chuyện thú vị, đang để người đọc học hỏi, tiếc là tuổi tôi cao nên sự thẩm thấu biến thành kinh nghiệm không nhiều, nhưng với các bạn trẻ thì là một cẩm nang quý, tôi đã giới thiệu quyển này với các bạn trẻ.
Sách không thuộc loại du ký, nhưng đọc ta biết được New York với Quảng trường Times- nơi được xem là trái tim của New York; biết được Làng thế kỷ 17 mang tên Plymouth và thành phố đại học mang tên Urbana- Champaign, nhắc qua Bức Tường Berlin ở Đức . . .
Anh là chuyên viên về thư viện, là thầy giáo về Anh ngữ vậy mà tôi thấy ở anh một tư cách con người hướng thiện. Anh không than thân trách phận, không bất mản thời cuộc, bởi anh quan niệm: cái chết có thể đến với bất cứ lúc nào, cho nên khi còn sống chúng ta nên sống như thế nào cho có ý nghĩa. Có được quan niệm này chắc anh cũng nhiễm triết lý nhà Phật, tinh thần Hướng đạo, một đoàn thể mà anh ngày xưa đã gia nhập.
Anh cũng có nói qua về sự trong sáng của tiếng Việt, không bài bác việc dùng từ Hán – Việt một cách cực đoan như những học giả đương thời bởi lẽ các từ nay tồn tại trong tiếng Việt cũng giống như từ gốc Latin trong các ngôn ngữ châu Âu, nên xem việc dùng chúng là bình thường. Thí dụ chữ Nguyệt trong câu thơ Trống trường thành lung lay bóng nguyệt (Chinh phụ ngâm) (sic).
Ôi, sách còn nhiều cái hay nữa, nhưng tôi nói nhiều quá thì phạm vào lỗi hướt hết cái hay của sách, không khéo nói dở làm phản tác dụng mà tác giả muốn chuyển tải. Tựa sách là “Kẻ rao giảng tình yêu” chẳng qua là tựa của một truyện trong 38 câu chuyện trong sách, thế thôi.
Bây giờ thì xin các bạn tìm đọc quyển sách hay này.
Lương Minh
———————————————————
Kẻ rao giảng tình yêu, bút ký của Nguyễn Minh Hiệp, NXB Tổng hợp TP.HCM quý II năm 2019.
