Hôm nay mùng mười tháng ba âm lịch năm 2026 là ngày cúng lớn nhứt trong năm của Đình Hòa Thuận . Từ ngày nhà nước ban hành ngày giỗ tổ Hùng Vương thành ngày Quốc lễ thì kỳ cúng Đình mỗi địa phương cũng sát nhập chung . Nên có nhiều người dễ nhầm là đi cúng Đình là bái lạy vua Hùng Vương nhưng quên rằng mỗi ngôi đình đều có sắc thần . Đó là chiếu vua ban xuống phong thần cho một vị quan văn hoặc võ làm thành hoàng trấn thủ nơi đó . Thần Hoàng phù hộ cho dân chúng mưa thuận gió hoà vỗ an bá tánh về mặt tâm linh .

Niềm tin về đấng thần linh giúp cho người dân trong xóm làng dựa nương về mặt tinh thần rất lớn . Những khi gia đạo rối ren người ta thường vào Đình khấn nguyện cầu bình an. Nhất là khi làm ăn thất bại nhiều lần hoặc nợ nần phải bỏ xứ thì trước khi đi người ta hay âm thầm vào đình khấn nguyện xin Thần Đình phù hộ độ trì.

Số người khấn nguyện qua nhiều thế hệ hầu như ai cũng làm ăn phát đạt và không quên quay về mang phẩm vật cúng bái trả lễ cho thần đình . Có người dùng tiền tu bổ cho ngôi đình khang trang hơn mỗi năm . Có người tài trợ tiền bạc cho mỗi lần cúng lớn . Nhiều nhất là cúng nguyên con heo quay để tỏ lòng biết ơn Thần đã giúp họ có niềm tim vượt qua hoạn nạn

Thời điểm cách đây nhiều năm . Mỗi lần cúng Đình người dân hay làm nguyên con heo hay con bò để nấu đãi cả làng . Sau năm 1975 việc cúng tế không còn hoành tráng như xưa nữa

Khi nhà nước cho khôi phục việc cúng bái trong dân chúng thì việc cúng Đình dần trở lại quy cũ . Ngày cúng đình, người dân trong làng có nhiệm vụ cùng nhau lo nấu nướng nơi nhà khói của Đình để lo phục vụ đãi đằng bà con tới cúng trong ngày chánh

Cúng Đình cũng như cúng giỗ . Chiều bữa trước thắp hương gióng trống cúng mâm chiều có thể cúng mặn hoặc chay hoặc bánh trái nhưng đều không được bỏ qua . Cho tới sáng hôm sau là cúng chánh .Tối trước ngày cúng chánh thường có làm lễ cúng bái rất long trọng . Đó là nghi lễ rước sắc Thần vào đình .Có gánh hát bội về hát cúng Đình người ta tới cúng rất đông cũng là muốn đi coi hát luôn thể

Ngày nay hình như bớt đi các hình thức hát cúng vì kiếm gánh hát đâu phải dễ . Hồi xưa xứ Chợ Lách có gánh hát của bà Du (Thân mẫu của nghệ sỹ Vương Thanh ngày nay)

Gánh hát Bầu Du nổi tiếng hát hay và chuyên môn hát cúng Đình . Sau cúng đình họ trụ lại trong đình chừng nửa tháng để trình diễn cho cả xóm đi coi. Họ sống chan hoà thân thiện nên đi tới đâu dân chúng coi như con cháu mượn gì cũng cho, có tiệc tùng cũng mời. Những ngày mưa bão bà con còn cho gạo cho đồ ăn vì thương họ thất thu.

Có rất nhiều nghệ sỹ cải lương đi lên từ những ngày hát đình, hát miễu như thế này.Giờ đây ít tuổi nhất không chừng họ cũng hơn 70

Ngày cúng Đình , chiều chiều lối 3- 4giờ nghe trống đánh lên từng hồi trong lòng mang mang nhiều cảm xúc khó tả lắm . Hồi trống thân quen nghe từ nhỏ tới lớn , từ lúc tuổi thơ tôi theo bà nội coi cúng đình cứ nắm chặt tay nội vì đông quá sợ lạc . Cho tới giờ tôi đã thành bà nội nắm tay cháu tập nó chập chững bước đi

Anh học trò lễ năm xưa giờ mỗi lần cúng đình vẫn cần mẫn lo việc đưa nhang cúng tế . Từ thanh niên nay đã thành cụ già

Mỗi lần vào cúng Đình không khí trang nghiêm như có thần khí uy nghiêm hiện diện vô hình khiến tâm người ta tập trung cúng bái bằng tất cả niềm tin và lòng chân thành không ai dám qua loa . Nên trong cả xóm tới ngày cúng Đình không nhà nào bỏ cúng không đi. Rảnh họ tới sớm phụ việc . Bận họ tới trễ . Nhà nào cũng có người đại diện tới thắp nhang cúng bái thành kính, một cách tỏ lòng biết ơn thần  nhiều năm phù hộ dân chúng

Mỗi lần cúng đình bao nhiêu ký ức tuổi thơ tôi lại có dịp quay về có bóng dáng bà nội luôn cần mẫn trong việc cúng bái , có bóng dáng ba tôi tất tả lo khôi phục lại ngôi Đình từ mái ngói đổ nát hương lạnh tro tàn . Nhớ tiếng trẻ con ê a đánh vần từ ngôi trường ba xin cất lên trên đất đình làm cho ngôi Đình ấm cúng hẳn lên

Ngôi trường cách đây hơn 40 năm đã không còn . Người xưa không còn . Cảnh cũ không còn . Chỉ còn ngôi đình tôn nghiêm gợi trong tôi nhiều kỷ niệm trong mỗi lần tới cúng

bài và hình PHẠM THU THẢO

H

H