Ai bảo chăn trâu là khổ, chăn trâu sướng lắm chứ… Đó là lời bài ca ma ta đã nghe từ nhỏ. Nay đọc bài này của anh Lê Tấn Lực mới rõ thế nào là sướng của trẻ chăn trâu (LM)
–
TÁT VŨNG BẮT CÁ
Những con trâu lớn có thói quen , ăn no rồi nằm nghỉ , chỗ nằm lâu ngày thành một vũng nước có đường kính trên dưới 3 mét , đất trở nên nhão , sâu ngập đầu gối , chúng tôi móc đất be vòng vòng rồi dùng cái nón cối bằng nhựa tát cạn , vô chòi ngồi đợi , vài tiếng đồng hồ phơi nắng , cá bị ngộp trồi đầu lên thở, tha hồ mà bắt ( hầu hết là cá chạch , có con to bằng cỗ tay em bé ), mang vô chòi nổi lửa lên nướng , chôm muối của chủ chòi và cùng thưởng thức, có hôm cá nhiều quá , ăn không hết , xỏ xâu mang về nhà .
-LƯỢM HỘT VỊT
Ở đây có vài bầy vịt đẻ , mỗi bầy có từ 50 đến 100 con ,ban ngày vịt thả lan , tối người ta lùa vào chuồng nhốt lại, sáng thả ra rồi lượm trứng, có một số con không đẻ ở chuồng mà tìm những bụi rậm dọc theo mé rạch rồi đẻ ở đó , ngày nào chúng tôi cũng nhặt được năm, bảy trứng , có hôm được cả chục, không có nồi niêu để luộc , chúng tôi dùng đất sét nắn kín lại và đem nướng , cách nầy rất tiện lợi nhưng hậu quả khó lường (dễ bị tào tháo rượt ).
– ĐÁNH TRÕNG.
Trò chơi nầy cũng có ở nhiều nơi , cách chơi cũng gần giống nhau nhưng cách gọi tên thì mỗi nơi mỗi khác .
Lúc nầy mặt trời đã xuống thấp , lũ trâu cũng đã no bụng , chúng tôi lùa trâu về , tìm một khoảng đất trống để tranh tài cao thấp. Nếu ít người thì
tranh cá nhân , nếu đông thì chia thành nhóm ,đội.
Dụng cụ là một cây tầm ( bằng cổ tay em bé ,dài chừng 5 tấc ) và một cây hòn bằng ngón tay cái, dài chừng 1 gang tay (dùng nhánh cây me là tốt nhất, vừa chắc lại vừa dẽo). Chọn một khoảng đất trống làm địa điểm . Trước tiên là đào một cái lổ hình tam giác, sâu chừng 5 phân . Cách lổ đào chừng 3 mét rạch một lằn ngang . Cuộc chơi bắt đầu :
– Động tác 1 : Vít . Cây hòn đặt ngang miệng lổ, dùng cây tầm đặt xuống lổ hất mạnh , cây hòn bắt buộc phải vượt khỏi lằn ngang , đối thủ đứng phía trên đón cây hòn và dùng tay bắt . Nếu cây hòn không qua khỏi vạch ngang hoặc bị đối phương bắt dính thì bị “chết” và mất lượt . Hai trường hợp trên không xảy ra thì lấy cây tầm gác ngang miệng lổ , đối thủ cầm cây hòn ném vào cây tầm, trúng thì bị chết và mất lượt , ngược lại sẽ được tiếp tục.
-Động tác 2 : Tán
Đứng gần miệng lổ, tung cây hòn lên , dùng cây tầm đánh mạnh vào cây hòn, cây hòn đi càng xa càng tốt , nếu đối phương bắt được thì kể như chết, .không bắt được thì ném ngược lại chỗ cái lổ , người tán cầm tầm đở, cây hòn bắt buộc phải lên khỏi lẳn vạch ngang , sau đó dùng tầm đo, được bao nhiêu tính bấy nhiêu (tầm là đơn vị tính) . Tùy theo sự giao ước, trận chiến 200 hoặc 300 tầm, ai đạt được đủ số trước là người chiến thắng,cũng còn một cách tính điểm khác không cần phải đo , đó là do đối phương quyết định .
– Động tác 3 : Chặt gồng
Đặt cây hòn xuống lổ , một đầu nhú lên khỏi mặt đất , dùng tầm gỏ nhẹ vào đầu cây hòn , cây hòn văng lên , dùng cây tầm đánh mạnh , cây hòn rớt xuống , từ đó đo ngược về lổ .
– Động tác 4 : Lòn trôn.
Ném cây hòn lên cao (khoảng 2- 3 m) , co một chân khi cây hòn rơi xuống ngang mắt , cầm cây tầm lòn phía dưới chân co rồi đánh mạnh vào cây hòn .
– Động tác 5 : Vắt lưng
Cho đầu cây tầm vào lưng quần , ném cây hòn lên cao , khi hòn rớt xuống ngang mắt, thì rút cây tầm đập mạnh..
– Động tác 6 : Đội đầu
Cũng ném cây hòn lên, đợi rớt xuống thì đập mạnh. …….tất cả động tác đều bị đối phương đợi sẵn , nếu bắt được cây hòn thì mất lượt .
Cũng còn nhiều động tác nữa , nhưng ít ai qua được động tác 6 .
Phần thưởng cho người thắng cuộc : Người thắng tán mạnh, cây hòn đi càng xa càng tốt .
Hình phạt cho người thua : người thua chạy từ lỗ tới chỗ cây hòn rơi , nhặt lên , chạy về điểm xuất phát, miệng phải luôn kêu ” u , u “.Không được đứt hơi , nếu đứt hơi phải làm lại ….
Khi tôi lên học trung học thì tôi không còn có dịp chơi những trò chơi nầy nữa…….
Viết xong , ngày 27 tháng 2 năm 2025
LÊ TẤN LỰC
(Cựu học sinh TH.Chợ lách)
